Deklarata e fundit e qeverisë se indeksimi i pensioneve do të kryhet më herët se afati i zakonshëm i muajit tetor ka nxitur reagime të forta nga njohësit e çështjeve sociale dhe ekonomike. Eksperti i pensioneve, Kujtim Hoxha, e ka konsideruar këtë njoftim si një lëvizje të pastër politike dhe një “shashkë” mediatike, e cila sipas tij synon uljen e tensioneve dhe largimin e vëmendjes nga protestat e fundit në vend.
Sipas shifrave të diskutuara, niveli i parashikuar i indeksimit është 2.8%. Eksperti Hoxha ka bërë një llogaritje të thjeshtë për të treguar ndikimin real të kësaj mase në buxhetin e një familjeje: për një pension minimal prej 10,000 lekësh të reja, shtesa mujore përkon me vetëm 280 lekë.
“Me këtë rritje prej 280 lekësh në muaj, një pensionist mund të blejë vetëm dy kafe dhe një shishe ujë,” u shpreh ai, duke e cilësuar masën si të papërfillshme përballë rritjes së çmimeve.
Kriticizmi ndaj vendimit dhe krahasimi me inflacionin
Eksperti nërvizoi se pretendimi për “avancim të afatit” nuk përbën ndonjë arritje të re, pasi historikisht indeksimet janë kryer edhe që në muajin prill. Sipas tij, caktimi i afateve në vjeshtë i ka privuar pensionistët nga mbështetja e nevojshme gjatë muajve të parë të vitit.
Pikat kryesore të ngritura nga eksperti përfshijnë:
-
Përputhshmëria me tregun: Ndërsa indeksimi propozohet në masën 2.8%, çmimet e ushqimeve bazë dhe karburanteve kanë pësuar rritje shumë më të larta në treg.
-
Mungesa e prapaveprimit: Propozimi duhej të shoqërohej me prapaveprim që nga fillimi i vitit për të mbuluar kostot e rritura të jetesës.
-
Fondet e nevojshme: Pavarësisht deklaratave për grumbullim fondesh shtesë në buxhet, paketa e emergjencës për këtë shtresë të shoqërisë ende mungon.
Në mbyllje të analizës së tij, Hoxha vuri në dukje se rritjet mesatare të pensioneve gjatë vitit të kaluar kanë lëvizur në kufijtë e 500 deri 800 lekëve, shifra këto që sipas tij mbeten larg standardeve të nevojshme për përballimin e kostos reale të jetesës.