Qeveria propozon një ndryshim të rëndësishëm në mënyrën e taksimit të automjeteve, duke zhvendosur barrën e taksës së qarkullimit nga karburanti te pronësia e mjeteve. Nisma parashikon heqjen e taksës prej 27 lekësh për litër naftë dhe benzinë, ndërsa të ardhurat që mungojnë pritet të kompensohen pjesërisht përmes rritjes së detyrimeve vjetore për automjetet.
Ndryshimet janë përfshirë në projektligjin “Për taksat kombëtare”, të depozituar në Kuvend, dhe propozohet të hyjnë në fuqi më 1 janar 2027. Nëse miratohen në këtë formë, pronarët e makinave do të përballen me tarifa të reja, të cilat do të llogariten në bazë të cilindratës, moshës së automjetit dhe llojit të karburantit.
Ulja e çmimit të karburantit dhe rritja e taksës vjetore
Sipas propozimit të qeverisë, heqja e taksës prej 27 lekësh për litër, së bashku me efektin e TVSH-së mbi të, krijon një ulje të barrës tatimore prej rreth 32,4 lekësh për litër.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çmimi në pompa do të ulet domosdoshmërisht me të njëjtën shumë, pasi çmimi përfundimtar ndikohet edhe nga tregjet ndërkombëtare, kostot e furnizimit dhe faktorë të tjerë të tregut.
Paralelisht, qeveria propozon rritjen e tarifave që përdoren për llogaritjen e taksës vjetore të mjeteve të përdorura. Sipas skemës së paraqitur, automjetet e vjetra dhe ato me motorë me cilindratë të lartë do të përballen me detyrime më të mëdha.
Sa ndryshojnë tarifat sipas cilindratës dhe karburantit?
Për autoveturat me cilindratë deri në 2 000 centimetra kub, tarifa bazë e përdorur në formulën e llogaritjes propozohet të dyfishohet.
Për makinat me naftë, tarifa parashikohet të rritet nga 12,5 në 25 lekë, ndërsa për automjetet me benzinë nga 10 në 20 lekë. E njëjta tarifë prej 20 lekësh propozohet edhe për makinat që përdorin gaz.
Për autoveturat me motorë mbi 2 000 centimetra kub, tarifat e propozuara janë 26 lekë për naftën dhe 21 lekë për benzinën ose gazin.
Përllogaritja përfundimtare nuk varet vetëm nga tarifa bazë. Në formulë përfshihen edhe cilindrata e motorit dhe koeficienti që lidhet me vjetërsinë e automjetit, duke bërë që dy makina me motor të njëjtë të kenë detyrime të ndryshme në varësi të moshës.
Sa do të paguajnë makinat me naftë nga viti 2027?
Sipas shembujve të përllogaritjes të paraqitur për skemën e re, një autoveturë me naftë dhe motor 1.6 litra do të ketë detyrime vjetore në rritje sa më e vjetër të jetë.
Për një automjet me këto karakteristika, pagesa parashikohet të jetë:
- 7 600 lekë në vit për një makinë 5-vjeçare.
- 9 600 lekë në vit për një makinë 10-vjeçare.
- 17 600 lekë në vit për një makinë 15-vjeçare.
- 25 600 lekë në vit për një makinë 20-vjeçare.
Për makinat me benzinë ose gaz, detyrimi parashikohet të jetë më i ulët në shembujt e publikuar. Një automjet 10-vjeçar me motor 1.6 litra do të paguante 7 680 lekë në vit, ndërsa për një makinë 20-vjeçare me të njëjtën cilindratë, pagesa do të arrinte në 20 480 lekë.
Ndër shembujt e tjerë të përllogaritjes, një automjet i vitit 2014, me naftë dhe motor 1.6 litra, do të kishte një taksë vjetore prej 14 400 lekësh. Për një makinë të vitit 2010, me naftë dhe motor 2 200 centimetra kub, detyrimi parashikohet të arrijë në 29 744 lekë.
Shumat e mësipërme janë përllogaritje sipas skemës së propozuar dhe duhen lexuar në funksion të formulës përkatëse të taksimit.
Makinat e reja dhe automjetet elektrike përfshihen në skemën e re
Projektligji parashikon ndryshime edhe për kategoritë që aktualisht përfitojnë përjashtime ose trajtim të veçantë.
Sipas propozimit, makinat e reja nuk do të përjashtohen më nga taksa gjatë tre viteve të para të përdorimit. Për automjetet elektrike parashikohet një pagesë fikse prej 15 000 lekësh në vit, ndërsa për motorët elektrikë detyrimi propozohet të jetë 1 000 lekë.
Një tjetër ndryshim prek automjetet luksoze. Taksa e posaçme vjetore për këtë kategori propozohet të rritet nga 21 000 në 40 000 lekë.
Për autobusët, tarifat e përdorura në formulën e taksimit parashikohen të jenë 25 lekë për naftën dhe 20 lekë për benzinën ose gazin.
Ndryshime parashikohen edhe për rimorkiot dhe gjysmërimorkiot. Për mjetet me peshë deri në 50 tonë propozohet një tarifë prej 1 leku për kilogram, ndërsa për ato që tejkalojnë këtë peshë parashikohet një pagesë vjetore prej 60 000 lekësh.
Afati i pagesës dhe gjobat për vonesat
Sipas skemës së propozuar, taksa vjetore do të mbulojë një periudhë prej 365 ditësh. Vonesa prej më shumë se 10 ditësh pas përfundimit të afatit të pagesës parashikohet të shoqërohet me gjobë.
Këto detyrime janë të ndara nga shpenzimet e tjera që lidhen me përdorimin e automjetit. Siguracioni dhe kontrolli teknik do të vazhdojnë të paguhen veçmas dhe nuk përfshihen në shumat e llogaritura për taksën vjetore.
Bashkitë do të përfitojnë një pjesë më të vogël të të ardhurave
Ndryshimet e propozuara prekin edhe mënyrën e shpërndarjes së të ardhurave nga taksa vjetore e mjeteve. Pjesa që u kalon bashkive parashikohet të ulet nga 25 për qind në 5 për qind, duke reduktuar ndjeshëm të ardhurat që pushteti vendor përfiton nga kjo taksë.
Sipas Ministrisë së Financave, rritja e detyrimeve për automjetet do të kompensojë vetëm një pjesë të të ardhurave që buxheti i shtetit do të humbasë nga heqja e taksës së qarkullimit mbi karburantet. Në bilancin e përgjithshëm të paketës, parashikohet një ulje e të ardhurave buxhetore me rreth 5 miliardë lekë.
Ndryshimet janë ende pjesë e projektligjit dhe zbatimi i tyre nga 1 janari 2027 varet nga miratimi i paketës ligjore. Për drejtuesit e automjeteve, ndikimi përfundimtar do të varet nga karakteristikat e mjetit dhe nga përmbajtja e dispozitave që do të miratohen nga Kuvendi.
