NATO pothuajse e përjashton samitin e vitit 2027 për të shmangur përplasje të reja me Trumpin: “Mundësitë janë shumë të pakta, më e mundshmja është që të mos mbahet”
Nga Daniel Viaña / El Mundo / Përktheu noa.al
Samiti i NATO-s i vitit 2027, i cili fillimisht ishte parashikuar të zhvillohej në Tiranë, Shqipëri, duket se tashmë është pothuajse tërësisht i përjashtuar. Të paktën për momentin, thuajse askush brenda Aleancës nuk sheh arsye për organizimin e tij. Përkundrazi, shumë besojnë se ekzistojnë arsye për ta shmangur këtë takim.
Arsyeja më e rëndësishme është se të gjithë dëshirojnë të shmangin një përplasje të re mes Donald Trumpit dhe disa prej aleatëve të tij, ose ndoshta edhe shumë prej tyre. Me Spanjën, sigurisht, por edhe me Danimarkën, siç ndodhi gjatë samitit të vitit 2026 në Ankara, apo madje edhe me Gjermaninë.
Në përgjithësi, bëhet fjalë për marrëdhëniet me të gjithë Organizatën e Traktatit të Atlantikut të Veriut, nga e cila Trump kërcënoi sërish disa ditë më parë se mund të distancohej dhe e cila tronditet sa herë që presidenti amerikan ndërmerr një sulm të ri verbal ndaj saj.
“Mundësitë janë shumë, shumë të pakta”, bien dakord diplomatë nga disa vende, të konsultuar nga gazeta EL MUNDO.
“Më e mundshmja është që të mos ketë fare takim. Jo vetëm për shkak të paparashikueshmërisë së presidentit të Shteteve të Bashkuara, por edhe për shkak të vendit të parashikuar për zhvillimin e tij”, theksojnë ata.
Arsyeja e këtij komenti të fundit është se ekzistojnë dyshime lidhur me nivelin real të investimeve të Shqipërisë në mbrojtje dhe nëse ato e tejkalojnë vërtet pragun prej 2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB).
“Dhe Shtetet e Bashkuara e kanë bërë plotësisht të qartë se nuk do të pranojnë organizimin e një samiti në Shqipëri, nëse vendi nuk e përmbush këtë kusht”, theksojnë burime diplomatike.
Kësaj duhet t’i shtohet edhe fakti se vendimet për shpenzimet në fushën ushtarake janë marrë tashmë gjatë takimit të Hagës në vitin 2025.
Objektivi është përcaktuar tashmë: 5% e PBB-së, i ndarë në 3,5% për shpenzime të drejtpërdrejta ushtarake dhe 1,5% për investime të lidhura me mbrojtjen. Spanja e kundërshton këtë objektiv, ndaj nuk do të ishte e nevojshme të organizohej një takim tjetër për këtë çështje.
Tani NATO duhet të monitorojë ecurinë e vendeve anëtare dhe të verifikojë nëse secili aleat po i përmbush detyrimet e tij.
Kjo është pikërisht ajo që qeveria spanjolle pretendon se mund ta realizojë duke investuar shumë më pak se 5% të PBB-së, ndërsa sekretari i përgjithshëm i Aleancës, Mark Rutte, këmbëngul se një gjë e tillë është e pamundur.
Megjithatë, për këtë proces nuk është aspak e domosdoshme organizimi i një samiti, pasi përmbushja e detyrimeve mund të verifikohet përmes vlerësimeve të rregullta që kryen Organizata.
“E vetmja mundësi që shoh për zhvillimin e një takimi të liderëve vitin e ardhshëm është që ngjarjet të detyrojnë thirrjen e një samiti urgjent, ndoshta joformal, qoftë në selinë e NATO-s në Bruksel, siç ndodhi pas pushtimit rus në shkallë të gjerë të Ukrainës, qoftë përmes videokonferencës”, shprehen burime nga një vend i Evropës Jugore.
Për shembull, një situatë e tillë mund të krijohej nëse Rusia do t’i përshkallëzonte edhe më tej provokimet e saj.
Pikërisht këtë javë, Rumania ka akuzuar regjimin e Vladimir Putinit se qëndron pas sulmit me dronë ndaj një anijeje mallrash në Detin e Zi, sulm që shkaktoi vdekjen e të paktën një marinari dhe zhdukjen e tre të tjerëve.
Presidenti rumun, Nicușor Dan, njoftoi se anija e mallrave Khoryv ishte “goditur nga një dron dhe ishte fundosur pranë ujërave territoriale të Rumanisë”, një vend që është anëtar jo vetëm i Bashkimit Evropian, por edhe i vetë NATO-s.
“Një anije civile me anëtarë të ekuipazhit ukrainas dhe azerbajxhanas është goditur pranë brigjeve të Rumanisë. Këto sulme të pamatura rrezikojnë jetën e njerëzve të pafajshëm dhe sfidojnë hapur të drejtën ndërkombëtare”, shkroi presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në rrjetet e saj sociale.
Por, për momentin, në përfundim të gjithë kësaj, ende nuk dihet se kur do të mbahet samiti i ardhshëm.
Që në përfundimet e takimit të Ankarasë nuk ishte përcaktuar qartë se samiti i radhës do të zhvillohej në Tiranë në vitin 2027 dhe deklaratat që po qarkullojnë këto ditë në Bruksel vetëm sa e përforcojnë këtë paqartësi.
Takimet e Aleancës nuk kanë një periodicitet të përcaktuar dhe varen nga konteksti i secilës periudhë.
Për shembull, gjatë dekadës së kaluar ishte shumë e zakonshme që samitet të organizoheshin çdo dy vjet.
Por pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia, ato janë zhvilluar çdo vit. Madje, në vitin 2022 u mbajtën dy samite: një takim i jashtëzakonshëm në Bruksel, i thirrur nga ish-sekretari i përgjithshëm Jens Stoltenberg, dhe një tjetër në Madrid.
Ka ZERO SHANSE! Lajm tr*nditës për Edi Ramën! Media e madhe Botërore zbulon se NATO po merr vendimin e fortë
