Në një prej deklaratave më të çuditshme dhe të bujshme të kësaj fushate zgjedhore, kandidati i Partisë Socialiste, Shkëlqim Bullari, ka befasuar me një mesazh tejet emocional dhe retorikisht ekstrem, ku kryeministrin Edi Rama e ka cilësuar si një “shpëtimtar të dërguar nga Zoti”. Kjo deklaratë, që u bë gjatë një aktiviteti elektoral publik, ka shkaktuar valë reagimesh në rrjetet sociale dhe ka ngritur pikëpyetje serioze mbi etikën e diskursit politik në Shqipëri.
“Zoti na e zbriti Edi Ramën në vitin 2013, për t’i ardhur në ndihmë Shqipërisë,” – u shpreh Bullari, duke e shoqëruar fjalën e tij me tone të theksuara adhurimi dhe nderimi për kreun aktual të qeverisë shqiptare.
Fjalimi i Bullarit, më shumë se një mesazh politik tradicional, mori formën e një akti devotshmërie që, për shumë komentues dhe vëzhgues të jetës publike, përtej qëllimit për të forcuar figurën e Ramës si lider, rrezikon të kalojë kufijtë e arsyes në një sistem politik laik.
Retorika hyjnore në fushatë: Kufiri mes besimit dhe propagandës
Reagimet nuk kanë munguar, si nga opinioni publik, ashtu edhe nga komunitetet fetare dhe figura të shquara të jetës publike. Përdorimi i figurës së Zotit për të legjitimuar një lider politik, sipas shumë analistëve, përbën një ngatërrim të rrezikshëm midis besimit fetar dhe propagandës politike – një praktikë që në demokracitë e shëndetshme shmanget pikërisht për të ruajtur integritetin e institucioneve dhe besimeve personale.
Në rrjetet sociale, shumë qytetarë e kanë ironizuar deklaratën e Bullarit si një akt adhurimi më shumë se përkushtim politik, duke e krahasuar me propagandën e kultit të individit që i përkiste një epoke tjetër. “Nga udhëheqës në shpëtimtar hyjnor – kështu fillojnë kultet,” shkroi një komentues.
Kujtesë historike dhe ndjeshmëri publike
Në një shoqëri me histori të gjatë të përdorimit të retorikës ekstreme për qëllime politike, deklarata të tilla ngrenë shqetësime të veçanta. Shqipëria, si një shtet laik sipas Kushtetutës, ndalon përdorimin e institucioneve fetare për qëllime politike dhe anasjelltas. Por edhe kur nuk përfshihen institucionet zyrtare të besimit, përdorimi i Zotit në një fjalim elektoral, për të legjitimuar një figurë politike, shihet si një mjet manipulativ dhe si abuzim me ndjenjat fetare të qytetarëve.
Partia Socialiste hesht, ndërsa opozita tallet
Nga ana e saj, Partia Socialiste nuk ka dhënë ende një reagim zyrtar lidhur me deklaratën e kandidatit të saj, ndonëse në mënyrë të heshtur disa burime pranë selisë rozë janë shprehur “të befasuar” nga mënyra e artikulimit të Bullarit.
Ndërkohë, përfaqësues të opozitës nuk e kanë lënë rastin pa e shfrytëzuar për sulme politike dhe sarkazëm. Disa figura të njohura politike e kanë quajtur deklaratën “shenjtërim të organizuar të partisë në pushtet” dhe kanë ironizuar se “nëse Rama është i dërguar nga Zoti, atëherë çfarë janë ministrat – engjëj?”
Çfarë tregon kjo deklaratë për fushatën politike?
Deklarata e Shkëlqim Bullarit vjen në një klimë fushate ku partitë kërkojnë të mobilizojnë çdo mjet për të fituar terren elektoral. Por retorika që kapërcen normat e debatit racional dhe futet në territore të rrezikshme si mitizimi apo hyjnizimi i liderëve politikë, mund të shndërrohet në boomerang moral dhe politik.
Fushatat zgjedhore janë momente të ndjeshme për demokracinë – dhe për aq sa kërkojnë pasion, kërkojnë edhe maturi. E në këtë rast, retorika e tepruar nuk i shërben as partisë, as kandidatit, dhe as qytetarit që pret oferta reale, jo shpëtimtarë të zbritur nga qielli.