Presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan, u takua me Presidentin e Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, në kuadër të samitit të NATO-s në Hagë të martën vonë, në një përpjekje për të rikthyer faqen në marrëdhëniet e tensionuara midis dy vendeve anëtare të aleancës.
Sipas një raporti të sesionit të ofruar nga zyra e Erdogan, presidenti turk deklaroi gjatë takimit se të dy vendet kanë potencial të konsiderueshëm bashkëpunimi në fusha të ndryshme, veçanërisht në sektorin e energjisë dhe investimeve. Ai shtoi se avancimi i bashkëpunimit në industrinë e mbrojtjes do të lehtësonte arritjen e objektivit të një vëllimi tregtar prej 100 miliardë dollarësh.
Siç raporton Bloomberg, në takimin e tyre të parë ballë për ballë gjatë mandatit të dytë të Trump, Erdogan dhe Trump diskutuan marrëdhëniet dypalëshe, si dhe një sërë çështjesh rajonale dhe globale me interes të përbashkët.
Raporti thekson se Erdogan “shprehu kënaqësinë e tij me armëpushimin e arritur midis Izraelit dhe Iranit nëpërmjet përpjekjeve të Presidentit Trump, duke shpresuar se do të ishte i përhershëm”. Ai gjithashtu “theksoi rëndësinë e dialogut të ngushtë në përfundimin e tragjedisë humanitare në Gaza sa më shpejt të jetë e mundur”, si dhe përpjekjet për t’i dhënë fund paqësisht luftës midis Rusisë dhe Ukrainës.
Erdogan, vendi i të cilit ka ushtrinë e dytë më të madhe në NATO pas Shteteve të Bashkuara, diskutoi gjithashtu me Trump hapat konkretë që mund të ndërmerren në të ardhmen e afërt për të forcuar parandalimin e aleancës dhe për të garantuar sigurinë e përbashkët.
Marrëdhëniet midis Shteteve të Bashkuara dhe Turqisë kanë kaluar një periudhë tensioni pas vendimit të Turqisë për të blerë një sistem rus të mbrojtjes nga raketat S-400 gjatë mandatit të parë të Trump. Kjo lëvizje çoi në pezullimin e Ankarasë nga programi i avionëve luftarakë F-35. Mbështetja e SHBA-së për një milici kurde siriane, të cilën Turqia e konsideron si një kërcënim, ka ndikuar gjithashtu negativisht në marrëdhëniet dypalëshe, sipas A2.
Pritej që Erdogan të përpiqej të bindte Trumpin të hiqte ndalimin e shitjes së avionëve F-35 duke ofruar garanci se Turqia do ta përdorte sistemin rus të mbrojtjes nga raketat në një mënyrë të kontrolluar. Turqia ka argumentuar se blerja e avionëve F-35 do t’i mundësonte ushtrisë së saj të vepronte në sinkron me anëtarët e tjerë të NATO-s dhe të forconte mbrojtjen në krahun juglindor të aleancës. Burimet bëjnë të ditur se Turqia dëshiron të blejë gjithsej 40 avionë F-35 dhe 40 avionë F-16.
Veçmas, Ankaraja ka kërkuar leje për të marrë dhe montuar motorët GE Aerospace F110 dhe F404 të përdorur në avionët luftarakë të prodhuar në SHBA dhe në avionët luftarakë Kaan me dy motorë të Turqisë, si dhe në avionët stërvitorë Hurjet. Erdogan pritej gjithashtu të diskutonte integrimin e milicisë siriane kurde të mbështetur nga SHBA-të, e cila ka lidhje me një grup separatist turk, PKK-në, në një ushtri të re siriane.
Burime shtesë sugjerojnë se Erdogan ishte i përgatitur t’i kërkonte presidentit amerikan të ushtronte ndikimin e tij për të frenuar Izraelin në rajon dhe të shprehte kundërshtimin e tij ndaj çdo lëvizjeje të Izraelit për të ngritur një bazë të përhershme ushtarake në Siri. Takimi midis dy liderëve shihet si një hap i rëndësishëm në përpjekjet për të riparuar marrëdhëniet dhe për të forcuar bashkëpunimin brenda aleancës së NATO-s.
