Vetëm pak orë pas vdekjes së një turisti portugez 20-vjeçar në Ksamil, pas dhunës së ushtruar nga persona të sigurisë së një resorti, një fotografi e publikuar nga Pamfleti ka ngritur pikëpyetje mbi marrëdhëniet mes një zyrtari të lartë të shtetit dhe Bekim Bulicës.
Në fotografinë e siguruar nga media shfaqen Bekim Bulica dhe Endri Haxhiu, drejtues i Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore dhe një prej bashkëpunëtorëve të afërt të ministrit të Turizmit, Blendi Gonxhe. Të dy shihen në të njëjtin ambient, në shoqërinë e disa personave të tjerë.
Nga vetë fotografia nuk rezulton të bëhet fjalë për një aktivitet zyrtar, inspektim institucional apo event publik. Pamja duket se i përket një ambienti shoqëror privat.
Megjithatë, fotografia nuk provon ndonjë marrëveshje apo veprim të paligjshëm mes personave që shfaqen në të. Ajo dokumenton vetëm faktin se një zyrtar i lartë dhe një personazh i përmendur më herët në çështje të drejtësisë kanë qenë në të njëjtin rreth shoqëror.
Pikërisht për shkak të funksionit publik të Haxhiut, ky kontakt ngre pyetje që kërkojnë sqarim.
Kush është Bekim Bulica?
Emri i Bekim Bulicës është përmendur më herët në raportime që lidhen me çështje të rënda penale. Sipas materialeve të publikuara nga Pamfleti, ai është arrestuar në Francë dhe më pas është ekstraduar në Shqipëri në kuadër të një çështjeje të lidhur me një tentativë vrasjeje.
Në raportime të ndryshme është përmendur gjithashtu në kontekste që lidhen me dhunën, armët, trafikun dhe pastrimin e parave. Këto janë çështje që u takon autoriteteve të drejtësisë t’i verifikojnë dhe të përcaktojnë përgjegjësitë përkatëse.
Pamfleti ka lidhur gjithashtu emrin e Bulicës me aktivitetin e “Principotes & Tulum Resto Lounge” në Ksamil, duke ngritur pikëpyetje mbi strukturën e pronësisë, investimet, burimin e kapitalit dhe aspektet administrative të aktivitetit.
Sipas raportimeve, subjekti është regjistruar përmes një shoqërie me kapital fillestar simbolik, ndërsa përmasat e investimit kanë ngritur pikëpyetje që kërkojnë verifikim nga institucionet përgjegjëse.
Vdekja e turistit portugez rikthen vëmendjen te resorti
Në këtë situatë, vdekja e turistit portugez 20-vjeçar në Ksamil e ka bërë edhe më të rëndësishme nevojën për transparencë mbi aktivitetin e strukturave të sigurisë në resort.
Sipas të dhënave të bëra publike deri tani, në ngjarje janë përfshirë persona që punonin në sigurinë e resortit. Hetimi duhet të përcaktojë përgjegjësinë individuale të personave të përfshirë, por edhe të verifikojë mënyrën e organizimit të shërbimit të sigurisë, përgjegjësitë e administratorëve dhe marrëdhëniet e punës së personave që kanë qenë pjesë e kësaj strukture.
Në këtë kontekst, fotografia ku shfaqet Endri Haxhiu me Bekim Bulicën merr një interes të veçantë publik.
Pse fotografia ngre pikëpyetje për Endri Haxhiun?
Endri Haxhiu nuk është një personazh privat. Ai drejton Institutin Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore (IKTK), institucion që ka kompetenca në lidhje me mbrojtjen e trashëgimisë kulturore, ndërhyrjet në monumente dhe procedura që prekin zhvillime në zona me status të veçantë mbrojtjeje.
Për këtë arsye, çdo marrëdhënie personale e një zyrtari me persona që janë përmendur në çështje të drejtësisë mund të bëhet objekt i një interesi legjitim publik, veçanërisht kur bëhet fjalë për aktivitete ekonomike dhe turistike në zona të mbrojtura.
Sipas të dhënave të publikuara nga Pamfleti, gjatë muajve të parë në drejtimin e IKTK-së, Haxhiu ka firmosur akte që lidhen me ndërhyrje në dhjetëra monumente dhe me ndërtime në zona arkeologjike apo pranë pasurive kulturore.
Këto kompetenca e bëjnë të nevojshëm sqarimin e natyrës së marrëdhënies së tij me Bulicën.
Pyetjet që kërkojnë përgjigje
Nëse fotografia është autentike, pyetjet kryesore lidhen me rrethanat në të cilat është realizuar dhe natyrën e kontaktit mes dy personave.
Haxhiu duhet të sqarojë kur dhe ku është realizuar fotografia, kush e ka organizuar takimin dhe në çfarë rrethanash ka qenë në shoqërinë e Bulicës.
Po ashtu, kërkohet të bëhet e qartë nëse ka pasur kontakte të tjera mes tyre dhe nëse Haxhiu ka vizituar ambiente apo aktivitete të lidhura me rrethin ekonomik të Bulicës.
Një tjetër çështje që kërkon verifikim është nëse IKTK-ja apo vetë Haxhiu ka trajtuar ndonjë procedurë, dokument, leje, inspektim apo vendimmarrje që mund të ketë prekur drejtpërdrejt ose tërthorazi interesa të lidhura me Bulicën apo persona të afërt me të.
Çfarë duhet të sqarojë Blendi Gonxhe?
Për shkak të marrëdhënies së njohur profesionale mes Blendi Gonxhes dhe Endri Haxhiut, pyetje ngrihen edhe për ministrin e Turizmit.
Haxhiu ka pasur poste drejtuese në institucionet ku Gonxhe ka ushtruar funksione drejtuese dhe më pas është emëruar në krye të IKTK-së pasi Gonxhe mori drejtimin e Ministrisë së Turizmit.
Për këtë arsye, Gonxhe duhet të sqarojë nëse ka qenë në dijeni të kontakteve mes Haxhiut dhe Bulicës dhe nëse është kryer ndonjë verifikim për konflikt të mundshëm interesi.
Këto pyetje nuk nënkuptojnë automatikisht përgjegjësi penale apo administrative. Një fotografi, në vetvete, nuk është provë e një veprimtarie të paligjshme. Por, kur bëhet fjalë për një zyrtar publik me kompetenca të rëndësishme dhe një personazh të përmendur në çështje të drejtësisë, transparenca mbi marrëdhënien dhe rrethanat e kontaktit është e domosdoshme.
Hetimi duhet të shkojë përtej autorëve materialë
Vdekja e turistit portugez në Ksamil nuk duhet të kufizohet vetëm te identifikimi dhe përgjegjësia e personave që ushtruan dhunën.
Hetimi duhet të përcaktojë edhe mënyrën se si funksiononte struktura e sigurisë në resort, kush e administronte atë, kush kishte përgjegjësi mbi punonjësit dhe nëse ka pasur persona të tjerë që kanë dhënë urdhra apo kanë ndikuar në ngjarje.
Po ashtu, nëse gjatë hetimit dalin kontakte të tjera mes personave të përfshirë në aktivitetin e resortit dhe zyrtarëve publikë, ato duhet të verifikohen nga autoritetet kompetente.
Fotografia e Haxhiut me Bulicën nuk është provë e fajësisë së askujt. Por ajo mund të jetë një element që ndihmon në përcaktimin e natyrës së kontakteve mes tyre dhe, nëse është e nevojshme, duhet të verifikohet nga organet që po hetojnë ngjarjen.
Në kushtet kur një turist humbi jetën pas një episodi dhune në një prej zonave më të frekuentuara turistike të vendit, institucionet publike duhet të japin përgjigje të plota mbi çdo rrethanë që mund të ketë rëndësi për hetimin dhe interesin publik.