Një analizë e fundit thellon diskutimin mbi gjendjen e sektorit të ndërtimit në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, duke sugjeruar se qyteti mund të jetë duke u afruar drejt një pike ngopjeje me ndërtimet e dedikuara për popullsinë në rritje. Analiza mbështetet në të dhëna të fundit nga Instituti i Statistikave (INSTAT) dhe vë në dukje disa tendenca interesante në tregun e ndërtimit.
Sipas të dhënave të INSTAT, Tirana ka shënuar një rritje të popullsisë prej rreth 42 mijë banorësh në harkun kohor prej 14 vitesh, duke krahasuar shifrën prej 557,422 banorësh në vitin 2011 me 598,176 banorë në Censin e vitit 2023. Njëkohësisht, vetëm në periudhën 2019-2023, në kryeqytet janë ndërtuar 7,5 milionë metër katrorë, nga të cilat 5.4 milionë ishin njësi banimi. Kjo do të thotë se mesatarisht, për çdo banor të ri të Tiranës në këtë periudhë, janë ndërtuar 128 metër katrorë banesë.
Ndonëse familja tradicionale në kryeqytet ka pësuar një ndryshim, duke rënë nga mesatarisht 3.9 anëtarë për familje në 3.2 (Censi 2023), këto të dhëna sugjerojnë se niveli i ndërtimit mund të ketë tejkaluar nevojat aktuale të popullsisë dhe rritjen e saj vjetore.
Këtë tendencë duket se e kanë ndjerë edhe vetë ndërtuesit, të cilët kanë filluar të miratojnë më pak leje ndërtimi për ndërtesa të reja. Gjatë tremujorit të parë të vitit 2025, INSTAT raporton se janë miratuar 258 leje ndërtimi, një ulje prej 17% krahasuar me 311 lejet e miratuara në të njëjtën periudhë të vitit 2024.
Megjithatë, vlera e përafërt e projekteve të miratuara, e cila përfshin ndërtesat dhe punimet inxhinierike, ka arritur në 20,1 miliardë lekë në tremujorin e parë të 2025-s, duke shënuar një rritje prej 47,6% krahasuar me 13,6 miliardë lekë në të njëjtën periudhë të një viti më parë. Kjo tregon se ndërtuesit dhe investitorët mund të jenë duke u përqendruar në ndërtime më ekskluzive dhe me kosto më të lartë, në zona të cilat pritet t’i përgjigjen më mirë kërkesës së një segmenti specifik të tregut.
Këto zona përfshijnë kryesisht zonat bregdetare, komplekset e vilave dhe zonat rezidenciale të larta. Përsa i përket konsumit masiv dhe nevojave të një familjeje të re në Tiranë, duket se oferta është mjaft e konsiderueshme. Në këtë kontekst, pritet që çmimet e pronave në zonat ekskluzive të rriten, ndërsa në pjesën tjetër të tregut mund të futen në një periudhë stanjacioni.
Analiza sugjeron se “koha e artë” e ndërtimit masiv në Tiranë mund të jetë duke iu afruar fundit. Duke marrë parasysh faktin se Shqipëria nuk ka një sektor të fortë industrial, bujqësia nuk është mjaftueshëm e zhvilluar, bursa është thuajse inekzistente dhe rreziqet për bizneset e reja janë të larta, ndërtimi ka mbetur si një nga mundësitë kryesore të investimit. Mirëpo, zhvendosja e fokusit nga ndërtimet masive drejt produkteve ekskluzive dhe zonave bregdetare, si dhe rënia e popullsisë në nivel kombëtar, mund të ndikojnë në kërkesën për banesa në Tiranë.
Si përfundim, analiza parashtron idenë se ndërsa çmimet për segmentin “elitë” të tregut mund të rriten, pjesa tjetër e tregut të ndërtimit në Tiranë mund të hyjë në një fazë stanjacioni. Autori i analizës, duke e cilësuar veten si amator në fushën e ekonomisë, fton profesionistët e fushës të ndajnë perspektivat e tyre mbi këto tendenca.