Në një veprim që po konsiderohet alarmant dhe pa precedent në sistemin penitenciar shqiptar, në burgun e Lushnjës është shpërndarë një njoftim zyrtar për të dënuarit, duke i paralajmëruar se do t’u ndalohen takimet me familjarët nëse nuk dorëzojnë kartat e identitetit apo pasaportat e skaduara për rinovim. Sipas këtij urdhri të vendosur në muret e institucionit, ushqimet mbeten i vetmi send që do të lejohet të kalojë përmes takimeve.
Ky njoftim vjen vetëm pak ditë para zgjedhjeve vendore të 11 majit, duke ndezur alarmin për një formë presioni institucional që bie ndesh me të drejtat themelore të të dënuarve dhe ngre pikëpyetje serioze mbi synimet reale të këtij “mobilizimi dokumentesh”.
Avokati Altin Goxhaj: Kjo është mizore dhe antikushtetuese
Avokati i njohur për çështjet e të drejtave të njeriut, Altin Goxhaj, ka reaguar ashpër ndaj këtij zhvillimi, duke e cilësuar si “çnjerëzor, të paligjshëm dhe të papranueshëm”. “Kur shteti kërcënon një të burgosur me ndalim takimesh me nënën, fëmijën apo bashkëshorten, vetëm sepse nuk ka dorëzuar një kartë identiteti të skaduar, kjo është mizori në formën më brutale. Është shkelje flagrante e ligjit dhe e çdo norme etike,” deklaroi Goxhaj.
Sipas tij, kjo nuk është vetëm çështje administrative, por një formë e re presioni politik që prek njerëzit më të pambrojtur të shoqërisë.
Ku shkel ky vendim ligjet shqiptare dhe ndërkombëtare?
Sipas juristëve dhe organizatave që mbrojnë të drejtat e njeriut, vendimi për të penalizuar të burgosurit për mosdorëzimin e dokumenteve tejkalon çdo kompetencë administrative dhe përbën shkelje të drejtpërdrejtë të:
Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, e cila garanton të drejtën për komunikim dhe kontakt me familjen edhe për të burgosurit;
Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, që mbron dinjitetin dhe të drejtat e çdo qytetari, pavarësisht statusit të tij penal;
Ligjit për Ekzekutimin e Vendimeve Penale, i cili nuk parashikon masa ndëshkuese për çështje administrative pa një vendim të formës së prerë apo bazë ligjore të qartë.
Lidhja me zgjedhjet: Përpjekje për të kontrolluar votën e të burgosurve?
Një tjetër aspekt shqetësues është konteksti në të cilin po ndodh ky presion. Zgjedhjet vendore janë vetëm pak ditë larg dhe vëzhguesit kanë ngritur dyshime se fushata për rinovim dokumentesh në burg mund të ketë për qëllim kontrollin e votës së të dënuarve. Në Shqipëri, të burgosurit që nuk janë të dënuar me vendim të formës së prerë për krime të rënda kanë të drejtë të votojnë, dhe kërkesa për dokumente të reja mund të jetë një mënyrë për të identifikuar, filtruar apo ndikuar në këtë pjesë të elektoratit.
Ironikisht, vetë autoritetet zgjedhore kishin deklaruar më herët se qytetarët do të mund të votojnë edhe me karta identiteti të skaduara, çka e bën akoma më të pajustifikueshme këtë nismë që kufizon të drejtat për shkak të mosdorëzimit të dokumenteve.
Reagime dhe kërkesa për ndërhyrje
Organizatat për të drejtat e njeriut i kanë bërë thirrje menjëherë Avokatit të Popullit dhe Ministrisë së Drejtësisë që të hetojnë rastin dhe të ndalojnë menjëherë çdo praktikë që bie ndesh me ligjin dhe dinjitetin njerëzor.
Në këtë atmosferë të ngarkuar parazgjedhore, duket se pushteti po shtrin tentakulat edhe mbi sistemin penitenciar, duke mos kursyer as më të pambrojturit. Siç shprehet një aktivist i të drejtave civile: “Kur shteti shkel mbi të drejtat e të burgosurve për të kontrolluar votën, nuk është më thjesht fushatë – është autokraci.”
