Nga Marko Caka, Nju Jork – Publicisti Marko Caka sjell një rrëfim të detajuar dhe simbolik nga samiti i Europës Juglindore i mbajtur në Athinë në pranverën e vitit 2003, duke hedhur dritë mbi sjelljen e atëhershme të Kryeministrit shqiptar, Fatos Nano, dhe stafit të tij. Rrëfimi shërben si një metaforë për mënyrën e qeverisjes që, sipas autorit, ka lënë pasoja të gjata për Shqipërinë.
Skandali i Llogarisë në Hotel “Intercontinental”
Ngjarja u zhvillua në hollin e Hotelit Intercontinental, gjatë një takimi privat mes Kryeministrit Nano dhe homologut të tij të Kosovës, Bajram Rexhepi. Caka, i ulur pranë stafit shoqërues të Nanos, dëshmoi momentin pas mbarimit të takimit:
- Stafi largohet pa paguar: Pasi Nano u ngrit nga tavolina, stafi i tij e la menjëherë tavolinën dhe u largua pa paguar llogarinë.
- Reagimi i Kamarieres Greke: Kamarierja greke vrapoi pas tyre me faturën në dorë. Një nga anëtarët e stafit, duke qeshur, i tha: “Jepja atij burrit të shkurtër se ai është bosi,” duke drejtuar gishtin nga Kryeministri Nano.
- Përballja me Nanon: Kamarierja iu drejtua Nanos në anglisht: “Zotëri keni për të paguar atë tavolinën atje.” Nano, i habitur, iu kthye vartësve të tij me një fjalor të rëndë: “Hë mor shkër….ta edhe këtu e doni qylin?”
- Urdhri Arrogant: Më pas, Nano iu drejtua kamarieres me arrogancë: “Fute tek dhoma ime tek kryeministri i Shqipërisë.”
“Dushi Anglezi” i Kamarieres Greke
Ajo që e befasoi publikistin ishte reagimi i kamarieres, e cila u shtang kur kuptoi se në incident ishte përfshirë një Kryeministër shteti. Pasi Caka tentoi ta qetësonte duke thënë se ishte shaka, ajo u përgjigj me një gjykim të rëndë:
“Uaaa, pse ai ishte kryeministri shqiptar dhe vartësit e tij tallen kështu si kalamaj. Jo, kjo nuk është shaka… Më vjen keq që ju shqiptarët keni mbetur mbrapa dhe nuk besoj se me një staf të tillë që kryeministri i lejon të sillen kështu vartësit e tij në një ambient publik ju do të keni zhvillim e prosperitet.”
Caka thekson se ky reagim ishte një “dush anglez”, duke nxjerrë në pah se sjellja e liderëve dhe e administratës reflekton nivelin e qytetarisë dhe shanset e vendit për t’u integruar në Europë.
Parashikimi i Përmbushur Dhe Korrupsioni i “Bylmetit”
Autori e lidh këtë episod me premtimet e mëvonshme të Nanos në Samitin e Selanikut, ku u premtua anëtarësimi i Shqipërisë në BE në 2014, gjë që nuk ndodhi kurrë. Për Caka-n, fjalët e kamarieres greke dolën profetike.
Ai e përfundon shkrimin duke kritikuar modelin e qeverisjes së Nanos, të cilin e quan “modeli më i shëmtuar i korrupsionit oligarko-klientelist me moton hajde vjedhim dhe pasurohemi dhe në fund mbrojmë njëri-tjetrin”.
Caka aludon gjithashtu për pasurinë e sotme të ish-Kryeministrit, duke thënë se udhëtimet dhe qëndrimet e gjata të familjes së tij në vende si Austria, sidomos pas shitjes së aseteve publike si Raiffeisen Bank, e bëjnë të pamundur justifikimin e luksit vetëm me pensionin dhe kursimet. Ai konkludon se vetëm një “veting ndaj politikanëve dhe një hetim i thellë i SPAK” mund të zbardhë pasurinë e fshehur të elitës politike shqiptare.