Bota e muzikës shqiptare ka humbur një nga zërat dhe figurat më të dashura të saj. Nonda Kajno, kantautori që i dha shpirtin serenatës korçare, është ndarë nga jeta në moshën 80-vjeçare.
Rrugëtimi Artistik dhe Inovacionet
Lindur në Korçë më 18 gusht 1945, Nonda Kajno u formua si artist në qytetin e tij, duke ndjekur studimet në Liceun Artistik “Tefta Tashko Koço”. Karriera e tij nisi në vitet ’60-’70, duke u bërë pjesë e lëvizjes rinore që dilte rrugëve të Korçës për të kënduar serenata dashurie nën dritaret e vajzave. Ai bashkëpunoi me serenatistë të njohur të asaj kohe si Ligoraq Qano, Sotiraq Mitre dhe Dhimitër Hreshova.
Nonda Kajno njihet si një pionier i rëndësishëm në historinë e muzikës shqiptare:
- Grupi i Parë me 3 Kitara: Ai mbetet i pari në Shqipëri që në vitet 1970 krijoi grupin e parë muzikor me tre kitara, një risi dhe një ndikim i qartë i ritmeve perëndimore, që më vonë u adoptua edhe në Tiranë.
- Krijimtaria e Gjerë: Në arkivën e tij, Kajno kishte mbledhur rreth 400 këngë të zhanreve të ndryshme, prej të cilave mbi 200 janë serenata korçare. Pjesa më e madhe e kompozimeve të tij janë me lirika të poetëve korçarë, si Skënder Rusi dhe Rajmonda Moisiu.
- Këngët Ikonë: Krijimet e tij më të njohura, si “Për ty o Korça ime”, “Ah sa të kam dashur” dhe “Pra zgjohu vajza ime”, dëshmojnë frymën dhe dashurinë e tij për vendlindjen dhe për njeriun.
Vështirësitë dhe Vlerat e Kahmotshme
Suksesi i Kajnos dhe fryma e re që ai solli nuk kaluan pa u vënë re nga regjimi komunist. Pas Festivalit të 11-të (i cili dënoi liberalizmin në art), edhe këngët e tij u goditën. Ai u akuzua se ishte “liberal”, se kishte sjellë “ritmet dhe muzikën perëndimore” dhe se kishte “koncepte mikroborgjeze” që kërkonin të degjeneronin rininë. Megjithatë, mbështetja e kolegëve dhe veçanërisht e Kryetarit të Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Korçës, Petraq Zoto, ndihmoi në mbrojtjen e tij.
Edhe në vitet e demokracisë, Nonda Kajno shprehu merakun e tij të madh që serenatat korçare të mos liheshin në harresë nga pushteti lokal, duke theksuar se kjo vlerë mbahej gjallë vetëm falë vetë korçarëve dhe emigrantëve të tyre kudo nëpër botë.
Nonda Kajno do të mbahet mend si kantautori që arriti të ruajë traditën e thellë të muzikës korçare, duke e pasuruar atë me një frymë të re, pavarësisht vështirësive të kohës. Kujtimi i tij do të vijë nëpërmjet melodive plot pasion që ai i kushtoi qytetit dhe dashurisë.
