Lufta në Lindjen e Mesme mes Izraelit dhe Iranit ka hyrë në një fazë kritike, me përplasje të drejtpërdrejta ushtarake, sulme ajrore dhe një rrezik në rritje për përfshirjen e fuqive të mëdha botërore. Në këtë atmosferë të tensionuar, të gjithë sytë janë të drejtuar nga Shtetet e Bashkuara – dhe më saktë, nga Donald Trump, i cili po vepron gjithnjë e më shumë si president de facto në politikën e jashtme të SHBA, në prag të rikandidimit të tij.
Konflikti Izrael-Iran
Lufta e nisur fillimisht nga goditjet ajrore izraelite mbi objektiva iraniane në Siri, është shndërruar këto ditë në një konflikt të hapur ushtarak mes dy fuqive rajonale. Irani ka lëshuar raketa balistike drejt Izraelit për herë të parë që nga Lufta e Gjirit, ndërsa Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) kanë ndërmarrë operacione të drejtpërdrejta në hapësirën ajrore iraniane, duke pretenduar se kanë neutralizuar sistemet kryesore të mbrojtjes ajrore në perëndim të vendit, deri në afërsi të Teheranit.
Ministria izraelite e Mbrojtjes ka publikuar pamje të dronëve të armatosur që shkatërrojnë objektiva strategjike në provincat Kermanshah dhe Esfahan, ndërkohë që ka pasur shpërthime të mëdha në disa rafineri dhe baza ushtarake iraniane. Mijëra civilë janë evakuuar në të dy anët, ndërsa Këshilli i Sigurimit i OKB-së ka thirrur një mbledhje të jashtëzakonshme
Shtetet e Bashkuara: Midis “dritares së zjarrtë” dhe hezitimit strategjik
Administrata aktuale në Uashington ka mbajtur një qëndrim të kujdesshëm, duke deklaruar mbështetje për “të drejtën e Izraelit për vetëmbrojtje”, por pa shpallur angazhim të drejtpërdrejtë ushtarak.
Megjithatë, burime të inteligjencës raportojnë për lëvizje të shtuara ushtarake amerikane në rajon: Aeroplanmbajtësja USS Nimitz dhe dy grupe sulmuese të marinës amerikane ndodhen në Gjirin Persik. Aeroplanë luftarakë F-22 dhe F-35 janë vendosur në bazat ajrore në Katar dhe Emiratet e Bashkuara. Është konfirmuar prania e avionëve “cisternë” që mundësojnë operacione të gjata ajrore në brendësi të Iranit.
Donald Trump: Retorikë e fortë, vendim i paqartë
Ish-presidenti Donald Trump, që dominon sondazhet për zgjedhjet e 2024 dhe ruan ndikim të thellë mbi politikat republikane, ka kërkuar në deklaratat e tij të fundit që Irani të “dorëzohet pa kushte”, duke paralajmëruar se “kjo mund të jetë ora e fundit e regjimit të Khameneit”. Megjithatë, nuk ka ende sinjale të qarta nëse Trump do të mbështeste një përfshirje të menjëhershme ushtarake të SHBA-ve nëse do të ishte në pushtet.
Ekspertë të sigurisë kombëtare, si Ankit Panda nga Carnegie Endowment, paralajmërojnë se “qëndrimi i pasigurt i Trump mund të provokojë një sulm parandalues nga Irani” – duke rritur rrezikun për një përshkallëzim katastrofik.
Brenda kampit republikan: përçarje mes “hawk-ëve” dhe izolacionistëve
Në Kongresin amerikan, përçarjet janë të dukshme.
Senatorët neokonservatorë si Lindsey Graham dhe Tom Cotton po kërkojnë që SHBA të mbështesë ushtarakisht Izraelin. Ndërkohë, figura të fuqishme si JD Vance, Tucker Carlson dhe Vivek Ramaswamy kundërshtojnë çdo përfshirje të re, duke theksuar moton “America First”. Sipas “The Guardian”, këto përplasje ideologjike mund të përcaktojnë kursin e SHBA nëse konflikti zgjerohet.