Vrasja tronditëse e gjyqtarit Astrit Kalaja brenda Gjykatës së Apelit nga Elvis Shkambi nxiti një valë reagimesh shqetësuese në rrjetet sociale: mbështetje masive dhe glorifikim të autorit, i cili u quajt “hero”, “viktimë e sistemit” apo “zë i popullit të thjeshtë”.
Këto reagime, që shprehnin një pakënaqësi të thellë ndaj sistemit gjyqësor dhe korrupsionit, tashmë rrezikojnë të bien nën ndjekje penale. Drafti i ri i Kodit Penal, aktualisht në konsultim publik, synon pikërisht të dënojë këtë fenomen.
Neni 409: Burgim Nga 1 deri në 4 Vjet Për Glorifikimin e Krimit
Drafti i ri i Kodit Penal përmban një nen të posaçëm, Neni 409, që kriminalizon mbështetjen dhe lartësimin publik të autorëve të krimeve.
| Veprimi i Dënueshëm | Dënimi i Parashikuar |
| Mbështetja Publike e autorit duke lartësuar veprimin e tij ose duke e paraqitur si të pranueshëm/të dobishëm. | Burgim nga 1 deri në 4 vjet. |
| Mbështetja Përmes Mediave/Rrjeteve Sociale (rënduese). | Dënimi rritet deri në një të tretën. |
| Nxitja e Veprimit Kriminal: Kur komentet/postimet nxisin autorin të vazhdojë veprimin kriminal. | Mbështetësi trajtohet si bashkëpunëtor në krim. |
Rasti Kalaja Si Shembull i Fenomenit
Ngjarja e vrasjes së gjyqtarit Kalaja shërbeu si një tregues i qartë i asaj që ky nen kërkon të frenojë.
- Përkrahja në Rrjet: Shumë komentues shprehën hapur përkrahje për Elvis Shkambin, duke fajësuar sistemin gjyqësor, korrupsionin dhe padrejtësinë që çoi në krim.
- Mbledhja e Fondeve: Madje, u hap një faqe në platformën GoFundMe për mbledhjen e fondeve për mbrojtjen ligjore të Shkambit, nismë kjo që arriti të grumbullojë rreth 14,000 dollarë para se të mbyllej nga vetë platforma.
Sipas juristëve, edhe pse këto reagime mund të jenë të “motivuara” nga pakënaqësia ndaj padrejtësisë, glorifikimi i dhunës si mjet zgjidhjeje është i rrezikshëm, përçan shoqërinë dhe legjitimon krimet e ardhshme.
Ky draft ligjor synon të vendosë një kufi ligjor mes lirisë së shprehjes dhe nxitjes apo justifikimit të dhunës, veçanërisht në hapësirën e pakufizuar të rrjeteve sociale.