Tiranë, 29 Tetor 2025 – Analisti i njohur politik, Lorenc Vangjeli, ka ndarë një parashikim të guximshëm dhe potencialisht transformues për të ardhmen e skenës politike shqiptare, duke e lidhur atë drejtpërdrejt me nevojën për një reformë kushtetuese thelbësore. Sipas Vangjelit, kulmi i këtij riorganizimi do të jetë në vitin 2027, ku Kryeministri aktual, Edi Rama, mund të zgjidhet President i Republikës, me kompetenca të zgjeruara.
Vangjeli e vendos këtë zhvillim potencial në kontekstin e paqartësive aktuale ligjore dhe nevojës për një akt themeltar më koherent.
“Kushtetuta duhet të hartohet edhe një herë, pasi ka shumë pika të paqarta. Për shembull, pushtetet nuk janë në harmoni, shtesa për drejtësinë nuk është në përputhje me tërësinë e saj.”
Analisti nënvizon se struktura ekzistuese, veçanërisht pas Reformës në Drejtësi, ka krijuar një çekuilibër që kërkon rishikim të plotë, duke ngritur një debat të vjetër në politikën shqiptare mbi arkitekturën institucionale të vendit.
🗳️ Zgjedhja Direkte Dhe Mandati 7-Vjeçar
Parashikimi më thelbësor i Vangjelit lidhet me mënyrën e zgjedhjes së kreut të shtetit:
- Zgjedhja nga Populli: Në vend të zgjedhjes nga Parlamenti, siç ndodh aktualisht, Vangjeli pret që në vitin 2027 (diku nga maji ose qershori) të bëhet një ndryshim kushtetues që do të lejojë zgjedhjen e Presidentit drejtpërdrejt nga populli. Kjo lëvizje është diskutuar prej vitesh nga aktorë të ndryshëm politikë dhe civilë, si një mënyrë për të rritur autoritetin dhe përfaqësimin e Presidentit, duke e shkëputur nga ndikimi i ngushtë i partive politike.
- Kompetencat E Rritura: Së bashku me votën popullore, Vangjeli parashikon që posti i Presidentit do të vijë me kompetenca më të rritura (në një model të ngjashëm me një Republikë Gjysmëpresidenciale).
- Mandati I Ri Për Ramën: Në këtë skenar, Edi Rama, pas përfundimit të mandatit të tij si Kryeministër, do të fillonte mandatin e tij të parë si President për 7 vjet.
Ky skenar implikon se, për të realizuar ambicien e tij politike, Edi Rama do të shtynte një reformë kushtetuese të thellë që do të ndryshonte ekuilibrin aktual të pushteteve në vend. Kjo do të shënonte një zhvendosje nga modeli aktual i Republikës Parlamentare drejt një modeli me një figurë presidenciale më të fuqishme, siç ndodh në disa vende të tjera të Evropës Juglindore.