Sirri Sureyya Onder, një nga figurat më të spikatura në përpjekjet më të fundit të Turqisë për t’i dhënë fund konfliktit katërdekadësh me kurdët, ka ndërruar jetë të shtunën në moshën 62-vjeçare.
Sipas spitalit “Florence Nightingale” në lagjen Sisli të Stambollit, Onder ndërroi jetë si pasojë e dështimit të shumëfishtë të organeve, 18 ditë pasi ishte shtruar në spital pas një sulmi në zemër. Lajmi u raportua nga agjencia shtetërore Anadolu.
Onder ishte deputet i Partisë së Barazisë dhe Demokracisë së Popujve (DEM Party), me orientim pro-kurd, dhe një nga politikanët që kishin vizituar liderin e burgosur të Partisë së Punëtorëve të Kurdistanit (PKK), Abdullah Öcalan, në përpjekje për të gjetur rrugën drejt paqes.
Muajin e kaluar, ai dhe deputetja tjetër e DEM Party, Pervin Buldan, u takuan me presidentin turk Recep Tayyip Erdoğan për të ndërtuar një kornizë të re për t’i dhënë fund përleshjeve që kanë shkaktuar dhjetëra mijëra viktima në katër dekada.
Përpjekjet për paqe morën hov të ri në shkurt, kur Öcalan bëri thirrje për shpërbërjen e PKK-së. Vetëm pak ditë më vonë, grupi shpalli një armëpushim. PKK-ja, e cila renditet si organizatë terroriste nga Turqia dhe shumica e shteteve perëndimore, ka zhvilluar një luftë të gjatë të armatosur kundër shtetit turk.
Në atë kohë, Erdoğan e quajti zhvillimin “një mundësi historike për të shembur murin e terrorit mes turqve dhe kurdëve”.
DEM Party publikoi një deklaratë ku shprehte ngushëllime për popullin turk dhe familjen e Onderit:
“Të arrijmë sukses në luftën për paqe, të cilës ai ia kushtoi jetën, është një detyrim besnikërie ndaj kujtimit të tij.”
Kryetari i Parlamentit, Numan Kurtulmuş, e përshkroi Onderin si “një person të çmuar, që fitoi respektin e të gjithëve për qëndrimin e tij politik, mirësinë dhe personalitetin modest.”
Onder ishte ish-aktor dhe regjisor filmi, dhe ka shërbyer gjithashtu si zëvendëskryetar i parlamentit. Ai njihej për qëndrimin e tij të qetë dhe humorin e hollë – një tipar i rrallë në skenën shpesh të tensionuar politike të Turqisë.
Megjithëse nuk ishte me prejardhje etnike kurde, ai ia kushtoi karrierën politike partive pro-kurde, duke hyrë për herë të parë në parlament në vitin 2011.
Gjatë jetës së tij ai u burgos disa herë. Si i ri, ai kaloi shtatë vite në burg për shkak të protestave kundër grushtit ushtarak të vitit 1980. Në vitin 2018 u arrestua sërish për një fjalim që kishte mbajtur pesë vite më parë.
Onder ishte pjesë e një delegacioni të përfshirë në përpjekjet për paqe mes Turqisë dhe PKK-së gjatë periudhës 2013–2015. Vdekja e tij përbën një humbje të ndjeshme për zërat që kërkonin një zgjidhje politike dhe paqësore për çështjen kurde në Turqi.