Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka deklaruar se forcimi “masiv” ushtarak i Kinës ka rritur ndjeshëm rrezikun e një konflikti mbi Tajvanin. Ai gjithashtu paralajmëroi se një konflikt i tillë mund të tërheqë potencialisht Rusinë dhe të ndikojë drejtpërdrejt në sigurinë evropiane.
Rutte theksoi se vendet si Japonia, Koreja e Jugut, Australia dhe Zelanda e Re tani kanë lidhje të ngushta me NATO-n, kryesisht sepse janë thellësisht të shqetësuara për rritjen e fuqisë ushtarake të Kinës dhe kërcënimin që ajo paraqet për stabilitetin global.
“Ne e kemi këtë marrëdhënie të ngushtë, pikërisht për arsyen se këto vende janë shumë, shumë të shqetësuara për shtimin masiv të forcave ushtarake në Kinë”, tha Rutte përpara samitit të NATO-s në Hagë.
Sipas Rutte, nëse Kina do të ndërhynte ushtarakisht në Tajvan, ekzistonte një mundësi reale që Pekini të nxiste Rusinë të krijonte probleme në Evropë. Qëllimi i Kinës në këtë rast do të ishte ndarja e vëmendjes dhe burimeve të NATO-s në dy teatro të ndryshme operacioni.
“Kjo është një nga arsyet pse duhet të jemi të gatshëm dhe nuk mund të jemi naivë”, shtoi zoti Rutte. “Duhet të jemi të qartë për këtë dhe kjo është arsyeja pse shpenzimet shtesë të mbrojtjes janë kaq të rëndësishme. Kjo është arsyeja pse NATO nuk ka një mundësi për t’u larguar nga aleanca, marrëveshje anësore etj., sepse të gjithë duhet të kontribuojmë.”
Kina rregullisht dërgon avionë luftarakë dhe anije detare drejt Tajvanit, dhe shkalla dhe intensiteti i këtyre manovrave ushtarake janë rritur ndjeshëm në vitet e fundit. Zyrtarët tajvanezë kanë paralajmëruar se Kina mund t’i përdorë ushtrime të tilla si një maskim për një sulm të papritur.
Çdo shpërthim armiqësie në rajon mund të tërheqë shpejt Shtetet e Bashkuara, të cilat mbajnë aleanca kyçe në Azi, furnizojnë Tajvanin me armë të përparuara dhe janë të detyruara ligjërisht të përgjigjen ndaj kërcënimeve kundër ishullit.
Kina e konsideron Tajvanin si një provincë të saj të shkëputur, dhe presidenti Xi Jinping është zotuar të “ribashkojë” ishullin e qeverisur në mënyrë demokratike me kontinentin, duke mos përjashtuar përdorimin e forcës nëse kjo do të jetë e nevojshme.
Në raportin e saj të vlerësimit të kërcënimeve në të gjithë botën muajin e kaluar, Agjencia Amerikane e Inteligjencës së Mbrojtjes tha se Kina mund të pushtojë ishujt më të vegjël periferikë të Tajvanit si një taktikë për të frikësuar qeverinë në Taipei, duke argumentuar se pushtimi dhe aneksimi i këtyre ishujve ishte një nga opsionet ushtarake në dispozicion të Pekinit.
Rutte theksoi se aftësitë ushtarake të Kinës, të cilat po zgjerohen me shpejtësi, janë të dukshme nga rritja globale e kompanive të saj të mbrojtjes. Ai vuri në dukje se Kina po përgatitet për një të ardhme me dominim gjeopolitik, duke u bazuar në rritjen e fuqishme të prodhimit industrial të mbrojtjes.
“Ne e dimë se nga 10 kompanitë më të mëdha të mbrojtjes, vetëm disa vjet më parë, nuk do të gjenit asnjë kompani kineze. Në këtë moment, do të gjeni tre deri në pesë kompani kineze të mbrojtjes në 10 kompanitë më të mëdha të mbrojtjes në botë”, tha Rutte.
Duke folur në një konferencë për shtyp para samitit, Rutte tha se NATO po punonte për t’u bërë më e aftë dhe se udhëheqësit e saj ishin të gatshëm të ndërmerrnin hapa të mëdhenj për të forcuar fuqinë e aleancës, duke e përshkruar këtë si një mënyrë për ta bërë NATO-n “më të fortë, më të drejtë dhe më vdekjeprurëse”.
Një pjesë qendrore e transformimit të propozuar, tha ai, ishte një rritje e madhe e shpenzimeve ushtarake, me shtetet anëtare që synojnë ta rrisin këtë nivel në 5 përqind të PBB-së së tyre, duke dyfishuar objektivin prej 2 përqind që është vendosur prej kohësh. Kjo do të përfshinte gjithashtu “një përpjekje të përbashkët për të rritur industrinë e mbrojtjes në të gjithë aleancën, duke sjellë jo vetëm siguri më të madhe, por edhe më shumë vende pune. Dhe një fokus të vazhdueshëm në mbështetjen për Ukrainën, së bashku me ndjekjen e një fundi të drejtë dhe të qëndrueshëm të luftës së agresionit të Rusisë”, tha ai. “E gjithë kjo është thelbësore për të mbajtur të sigurt 1 miliard qytetarët tanë”, shtoi Rutte. Sipas Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, mjedisi i sigurisë ka ndryshuar dhe jo për mirë. “Kërcënimet me të cilat përballemi sot kërkojnë që ne të bëjmë shumë, shumë më tepër për të siguruar që ne mund të pengojmë dhe mbrohemi në mënyrë efektive”, tha Rutte, duke shtuar “NATO ka plane të detajuara mbrojtëse në vend. Ne dimë si t’i përballojmë rreziqet me të cilat përballemi. Dhe ne jemi të përkushtuar për të mbrojtur çdo centimetër të territorit aleat, nëse ndonjë kundërshtar i mundshëm bën gabimin të sulmojë ndonjë aleat.”