Teheran / Gjenevë – Tensionet mbi programin bërthamor të Iranit janë rikthyer, pasi kreu i Agjencisë Ndërkombëtare për Energji Bërthamore (IAEA), Rafael Grossi, shprehu frikën e tij për rikthimin e “përdorimit të forcës” nëse diplomacia me Teheranin dështon. Irani paralajmëroi menjëherë kundër çdo sulmi të ri.
Frika e Grossit dhe Reagimi i Iranit
Në një intervistë të botuar më 23 tetor në gazetën zvicerane Le Temps, Grossi tha:
“Nëse dështon diplomacia, kam frikë se do të rikthehet përdorimi i forcës.”
Kjo deklaratë erdhi në sfondin e një lufte 12-ditore midis Izraelit dhe Iranit në mes të qershorit, e cila përfshiu bombardime të paprecedenta izraelite kundër ndërtesave ushtarake dhe bërthamore iraniane, si dhe sulme të mëvonshme të SHBA-së kundër objekteve kyçe bërthamore. Një armëpushim ka qenë në fuqi që nga 24 qershori.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, reagoi të enjten duke thënë se nuk ishte e qartë nëse deklaratat e Grossit ishin bërë “për shkak të shqetësimit apo ishin kërcënim”.
“Por, ata që bëjnë kërcënime të tilla duhet ta kuptojnë se përsëritja e përvojës së dështuar do të çojë vetëm në një dështim tjetër,” paralajmëroi Araghchi.
Kriza Bërthamore dhe Inspektimet e Kufizuara
Tensionet midis Iranit dhe IAEA-së u përshkallëzuan pas luftës, kur Teherani pezulloi bashkëpunimin duke akuzuar agjencinë se nuk i dënoi sulmet izraelite dhe amerikane. Edhe pse në shtator u arrit një kornizë e re bashkëpunimi, Irani e shpalli atë të pavlefshme pasi Gjermania, Franca dhe Britania aktivizuan një mekanizëm për rivendosjen e sanksioneve të OKB-së.
Gjatë intervistës, Grossi zbuloi se Irani:
- Ka vendosur “kufizime ndaj inspektimeve sepse ka frikë për sigurinë e tij”.
- Lejon inspektime në ndërtesat bërthamore vetëm “në mënyrë të kufizuar”.
Pasurimi i Uraniumit Afër Pragut Të Bombës
Shefi i IAEA theksoi shqetësimet rreth nivelit të pasurimit të uraniumit iranian:
- Irani është i vetmi shtet pa armë bërthamore që pasuron uraniumin deri në 60 për qind pastërti, shumë afër pragut prej 90 për qind të nevojshëm për një bombë bërthamore.
- “Nëse do të ndërmerrte hapat e ardhshëm, Irani do të kishte mjaftueshëm material për rreth dhjetë bomba bërthamore,” tha Grossi.
Megjithatë, ai shtoi: “Ne nuk kemi asnjë provë që Teherani po përpiqet të ketë armë bërthamore.”