Arrestimi i kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, një nga figurat më të rëndësishme të Partisë Socialiste dhe prej vitesh një ndër të përfolurit si pasues i mundshëm i Edi Ramës, ka rindezur spekulimet për përplasjet e brendshme në parti dhe për përgatitjen e një lidershipi të ri. Veliaj, i cili prej kohësh shihej si krahu i djathtë i kryeministrit, është tashmë jashtë loje politike, ndërsa zhvillimet e fundit tregojnë për një prapaskenë më të ndërlikuar se sa ajo që shihet në publik.
Konspiracionisti Alfred Cako ka hedhur dritë mbi disa nga skenarët që, sipas tij, kanë ndikuar në rënien politike të Veliajt dhe në përgatitjen në heshtje të një pasuesi të ri për Edi Ramën. Në një deklaratë të gjatë, ai ofron një analizë që përfshin rolin e aktorëve të jashtëm dhe të brendshëm, marrëdhëniet e tensionuara mes Ramës dhe Veliajt, si dhe kalkulimet që kanë çuar në eliminimin e këtij të fundit nga gara për lidershipin e PS-së.
Mbështetja nga Deep State dhe “grindja fatale” me Ramën
Në deklaratën e tij, Cako shprehet se Veliaj kishte mbështetje nga strukturat e Deep State (shteti i thellë) — një rrjet i fuqishëm joformal që ndikon në vendimmarrjet politike përtej qeverive të zgjedhura.
“Deep State nuk ka pasur hatërmbetje me Erion Veliajn. Përkundrazi, ai ka qenë një nxënës shembullor, duke i zbatuar detyrat e tyre ndoshta edhe më mirë se Rama. Ai ka bërë deklarata dhe veprime të guximshme që pak liderë botërorë i kanë ndërmarrë. Gjatë periudhës së pandemisë Covid-19, Veliaj deklaroi publikisht: ‘Nëse nuk do vijë Muhameti te mali, do vijë mali te Muhameti. Ne do t’ju sjellim vaksinatorin shtëpi më shtëpi dhe do t’ua bëjmë me detyrim.’ Kjo ishte një deklaratë që nuk e ka thënë asnjë lider tjetër, përveçse OBSH-së,” thotë Cako.
Megjithatë, sipas tij, problemi i vërtetë qëndron në raportin e prishur mes Ramës dhe Veliajt. “Midis dy monedhave të çmuara që kanë ata në Shqipëri — të diamantit, që është Edi Rama, dhe të floririt, që është Erion Veliaj — për shkak të grindjes mes tyre, strukturat u detyruan të bëjnë një zgjedhje. Rama mund t’i ketë vënë përballë një pyetje të prerë: ‘O mua, o atë, zgjidhni!’ Dhe ata kanë zgjedhur të mbështesin Ramën dhe të godasin Veliajn,” shprehet Cako.
Elementi fetar dhe balancat brenda Partisë Socialiste
Sipas Cakos, përjashtimi i Veliajt nuk është thjesht çështje grindjesh personale apo kalkulimesh politike, por përfshin edhe elementin fetar dhe balancat e brendshme të pushtetit në PS.
“Ka edhe një faktor tjetër shumë të rëndësishëm: përkatësia fetare. Kisha Greke dhe Asfalia (shërbimi sekret grek) bëjnë përpjekje të forta që Partinë Socialiste ta kontrollojnë ortodoksët. Ata nuk mund të lejonin që një mysliman, si Erion Veliaj, të merrte drejtimin e partisë. Unë ta garantoj që pasardhësi i Edi Ramës do të jetë përsëri një ortodoks, sepse grekët nuk do të lejojnë që PS të bjerë nën kontrollin e myslimanëve,” deklaron Cako.
Kush është pasuesi i mundshëm?
Natyrisht, pyetja që lind pas këtyre skenarëve është: Kush është ky pasues i përzgjedhur në heshtje për të marrë vendin e Ramës?
Alfred Cako nuk përmend emra konkretë, por sugjeron se bëhet fjalë për një figurë që përputhet më mirë me interesat e aktorëve ndërkombëtarë dhe që ofron një ekuilibër më të qëndrueshëm në raport me çështjet rajonale dhe fetare.
Për momentin, Partia Socialiste nuk ka artikuluar ndonjë plan të qartë për pasuesin e Ramës, por zhvillimet e brendshme — heshtja që shoqëroi rënien e Veliajt, lëvizjet e prapaskenës dhe ngritja graduale e figurave të reja teknike apo më të afërta me Ramën — janë shenja që një ndryshim i programuar po përgatitet.
Rama paralajmëron një kryeministre grua në 2030
Vetë Edi Rama, në takimet e fundit me socialistët, ka lënë të kuptohet se ka një vizion të qartë për të ardhmen e partisë dhe të vendit.
“Më vjen shumë mirë që ta ndaj me ju faktin që e kemi hapur trasenë për të ndërtuar dy apo tre aleanca shumë të mëdha strategjike që do ta shndërrojnë vendin. Mbajeni mend këtë fjalë: në 2030, me ndihmën e Zotit, do të shihemi përsëri për të mbështetur një kryeministre grua,” tha Rama.
Ky mesazh sugjeron jo vetëm një kalim gradual të pushtetit, por edhe një ndryshim të qëllimshëm të profilit të lidershipit të PS-së, duke hapur rrugë për një figurinë të re, ndoshta më konsensuale për brenda dhe jashtë vendit.
Përfundim
Arrestimi i Veliajt, një figurë që deri vonë shihej si pasardhës i mundshëm i Ramës, shënon një moment kritik për Partinë Socialiste. Përplasjet e brendshme, roli i aktorëve të jashtëm dhe kalkulimet strategjike po ridizenjojnë balancat e pushtetit brenda partisë.
Ndërsa pasardhësi i Ramës mbetet ende mister, zhvillimet e fundit tregojnë se lojërat e brendshme dhe interesat e aktorëve ndërkombëtarë do të kenë një ndikim vendimtar në këtë proces.
Për publikun shqiptar dhe për vetë anëtarësinë e PS-së, mbetet për t’u parë se kush do të jetë fytyra e re që do të udhëheqë partinë në epokën post-Rama — një epokë që, në dukje, ka nisur të ndërtohet që tani, larg syve të publikut.