Bukuresht, 29 Tetor 2025 – Drejtoria e Mbrojtjes së Rumanisë ka konfirmuar zyrtarisht se Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të reduktojnë ndjeshëm numrin e trupave të stacionuara në krahun lindor të NATO-s, një lëvizje që, ndonëse e shpjeguar si “ridimensionim” i pritshëm, ka ngritur shqetësime serioze tek aleatët evropianë, veçanërisht ata pranë kufirit rus.
Sipas Ministrisë Rumune të Mbrojtjes, kontingjenti amerikan në Rumani do të ulet nga rreth 1,700 trupa në midis 900 dhe 1,000 trupa. Kjo nënkupton një tërheqje të një brigade amerikane nga baza ajrore Mihai Kogalniceanu, e cila nuk do të zëvendësohet me rotacionin e radhës.
Pse Tërheqja Ngre Pikëpyetje Për Sigurinë?
Zyrtarisht, administrata e Presidentit Donald Trump dhe Pentagoni deklaruan se ky vendim është pjesë e “prioriteteve të reja” të SHBA-së dhe nuk përbën një tërheqje nga Evropa apo një sinjal të uljes së angazhimit ndaj Nenet 5 të NATO-s. Fokusi i ri strategjik është rajoni Indo-Paqësor, ku SHBA-ja po kërkon të përqendrojë burimet ushtarake në kuadër të rivalitetit me Kinën.
Megjithatë, zhvillimi ngre një pikëpyetje domethënëse në kuptimin e gjeopolitikës:
A Ka Lidhje Kjo Tërheqje Me Një Sulm Të Mundshëm Ushtarak?
Kjo është një pikë kritike shqetësimi për vendet e Evropës Lindore, të cilat e shohin praninë e trupave amerikane si mbrojtjen e tyre kryesore ndaj çdo agresioni rus:
- Sinjali i Lëshuar për Rusinë: Çdo reduktim i dukshëm i pranisë ushtarake të NATO-s në krahun lindor mund të interpretohet nga Rusia si një dobësim i vendosmërisë së Aleancës. Ky “ridimensionim” mund të rrisë perceptimin se NATO është më pak e gatshme të përmbushë detyrimet e saj mbrojtëse (Neni 5) në rajonin e Detit të Zi.
- Shembulli i Tërheqjes nga Lindja e Mesme: Vëzhguesit kanë sjellë në vëmendje precedentë të mëparshëm, siç ishte tërheqja e trupave amerikane nga Irani (ose Afganistani e rajone të tjera të Lindjes së Mesme), e cila në disa raste u pasua nga përshkallëzimi i konflikteve (p.sh., sulmet e Izraelit, siç e përmendët). Kjo krijon frikën se nëse SHBA-ja zhvendos fokusin në Paqësor, Evropa do të mbetet më pak e mbrojtur.
- Prioritetet e Trump dhe Kërkesa për Kontribut Evropian: Reduktimi pasqyron qartë kërkesën e vazhdueshme të Presidentit Trump që anëtarët evropianë të rrisin shpenzimet e tyre të mbrojtjes dhe të marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e kontinentit. Kjo mund të shihet si një lëvizje për t’i detyruar ata të investojnë, por në të njëjtën kohë e lë rajonin përkohësisht të ekspozuar.
Situata Në Vende Të Tjera
Ministri rumun i Mbrojtjes, Ionut Mosteanu, konfirmoi se trupat që largohen ishin pjesë e një brigade që ka “elementë” në Bullgari, Sllovaki dhe Hungari, por nuk është e qartë nëse do të ketë tërheqje edhe në ato vende.
Ndërkohë, Ministri polak i Mbrojtjes, Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, theksoi se Varshava nuk ka asnjë informacion për një reduktim të trupave amerikane në territorin e saj, duke treguar që vendimi mund të jetë i diferencuar sipas vendit ose ky informacion është ende i kufizuar.
Përgjithësisht, ky “ridimensionim” i trupave, sidomos në një moment të rritjes së tensioneve me Rusinë dhe me luftën në Ukrainë, sjell një valë pasigurie në politikën evropiane të sigurisë.