Një 100-vjèçáre super në formë ka ndarë sekretet e sáj për një jetë të gjatë dhe të shèndètshme.
Ann Angeletti sugjeron se ka një sërë gjërash që njerëzít mùnd të bëjnë për të rritur shánset e tyre për jetëgjatësi, por ajo thotë se ka një gjë, mbi të gjítha të tjerat, që e ka mbájtur të lùlëzuar për më shumë se 10 dekada, pùna.
Një frymëzím për komunitetin e sáj lokal në New Jersey, SHBA, ajo vazhdon të drejtojë biznesín e sáj të suksesshëm të bizhuterive së báshkù me vajzèn dhe mbesën.
Ajo ende pùnon gjashtë ditë në javë në dyqánin e sáj, Curiosity Jewellers, dùke udhëtuar në qytet për të nègòciuar dhe për të árrítur márrëveshje biznesi.
Që në mòshë të re, ajo trègòi përkushtim për pùnë, madje la edhe shkòllën që të pùnonte për t’i ndíhmuar familjes. Ajo ka ofrùar gjíthashtu disa këshilla të tjera të thjeshta për njerëzít që shpresojnë të jetojnë deri në 100 vjèç.
Ann i kushton shumë rèndësi kùjdèsit për veten, dùke shpjeguar se si gjërat themelore janë shpesh më të rèndësishmet dhe më të nèglízhuara.
“Duhèt të zgjohesh. Duhèt të bësh dush. Duhèt të hash. Duhèt të kùjdèsesh për veten”, shpjegon ajo.
Përveç kùjdèsit për trupin dhe mendjen, Ann thotë gjíthashtu se gjètja dhe zhvillimi i lumturisë personale është thelbësore për një jetë të gjatë.
“Nëse nuk të pëlqen ajo që po bèn, atëherë ndrýsho. Gjithmonë përqendrohu së pari në ndërtimin e márrëdhënieve.”
Jetëgjatësia në mbárë botën është rritur dùke u ríkthýer në nivelin e periudhës párá pándèmisë së koronavirùsit. Gratë jetojnë mesatarisht deri në 76,3 vjet ndërsa burrat 71,5, síkurse mèsohèt nga një seri studimesh botuar në revistën presitjgoze për mjèkësínë “The Lancet”.
“Rritja e ndjèshme e popùllsisë në plakje dhe áktorët e rrezíkut në ndrýshim kanë hapur një epokë të re të sfídave globale për shèndètin”, deklároi Christopher Murray nga Universiteti i Uashingtonit në Seattle.
Ekipi i studiuesve ka vlerësuar gjíthsej mbi 300.000 burime të dhënash. Mbi bazèn e të dhënave për vitin 2023 u ndërmorrèn vlerësime për 204 shtète dhe territore./ TAR