Uashington D.C., 04 Nëntor 2025 – Ish-nënpresidenti i Shteteve të Bashkuara, Richard B. “Dick” Cheney, një prej figurave më me ndikim në historinë moderne politike amerikane, ka ndërruar jetë në moshën 84-vjeçare. Familja e tij njoftoi se vdekja ndodhi si pasojë e komplikacioneve nga pneumonia dhe sëmundjet kardiake e vaskulare.
Vdekja e Cheney, i cili ishte i rrethuar nga gruaja e tij, Lynne, dhe vajzat Liz e Mary, mbyll një karrierë politike të jashtëzakonshme që përfshiu katër administrata presidenciale dhe e bëri atë njëkohësisht si një forcë udhëheqëse, ashtu edhe një burim i vazhdueshëm polemikash.
Një Jeta Nën Hijen E Sëmundjeve Të Zemrës
Problemet kardiake e kanë shoqëruar Dick Cheney-n pothuajse gjithë jetën e tij të rritur.
- Atake Të Përsëritura: Ai pësoi sulmin e parë në zemër në moshën 37-vjeçare dhe kishte pesë atake kardiake në total, si dhe tetë “ngjarje kardiake” midis zgjedhjeve të viteve 2000 dhe 2008.
- Pajisjet Dhe Transplantimi: Në vitin 2001, atij iu vendos një defibrilator për të rregulluar ritmin e çrregullt të zemrës. Përballë këtyre problemeve kronike, në vitin 2012, Cheney iu nënshtrua një transplantimi të suksesshëm të zemrës, procedurë që i dha një “qira të re jetë” dhe e mbajti relativisht aktiv edhe gjatë dekadës së fundit.
Arkitekti I Luftës Kundër Terrorizmit
Cheney shërbeu si Nënkryetar i 46-të i Shteteve të Bashkuara nën Presidentin George W. Bush nga viti 2001 deri në 2009. Ai konsiderohet gjerësisht si nënkryetari më i fuqishëm në historinë e SHBA-së, duke transformuar rolin e tij në një motor të pushtetit në Shtëpinë e Bardhë, sidomos pas sulmeve të 11 shtatorit 2001.
- Roli Kyç Pas 9/11: Si strategu kryesor, ai ishte arkitekti kryesor i “luftës kundër terrorizmit”, duke shtyrë fuqishëm për pushtimin e Afganistanit dhe, më vonë, atë të Irakut në vitin 2003.
- Zgjerimi I Pushtetit: Nën udhëheqjen e tij, u ndërmorën hapa për të anashkaluar ose riinterpretuar ndalimet ligjore kundër torturës (si waterboarding), spiunazhit vendas dhe burgosjes klandestine pa akuza. Cheney e mbronte këtë qasje duke thënë se ishte e domosdoshme për të mbrojtur vendin nga një tjetër sulm i stilit 9/11.
Një Karrierë E Gjatë Para Nën-Presidencës
Përpara se të bëhej Nën-President, Cheney kishte grumbulluar një karrierë të gjatë dhe me kredenciale të pakrahasueshme në Uashington D.C.:
- Shef I Shtabit: Ai shërbeu si Shef i Shtabit i Shtëpisë së Bardhë për Presidentin Gerald Ford (1975–1977).
- Kongresmen dhe Sekretar i Mbrojtjes: Përfaqësoi gjashtë mandate shtetin e Wyoming-ut në Dhomën e Përfaqësuesve (1979–1989), duke shërbyer edhe si Udhëheqës i Pakicës. Më pas, ai shërbeu si Sekretar i Mbrojtjes nën Presidentin George H. W. Bush (1989–1993), duke mbikëqyrur Operacionin Stuhia e Shkretëtirës (Desert Storm).
- Sektori Privat: Gjatë viteve të administratës Klinton, ai shërbeu si Kryetar i Bordit dhe CEO i kompanisë gjigante të shërbimeve të naftës, Halliburton (1995–2000).
Kritiku I Donald Trump
Në vitet e fundit, Dick Cheney u kthye në një kritik të hapur dhe të fortë të ish-Presidentit Donald Trump. Kjo pozicionim u theksua veçanërisht në mbështetje të vajzës së tij, Liz Cheney, e cila si ish-anëtare e Kongresit, ishte një nga zërat kryesorë republikanë që dënoi veprimet e Trump lidhur me sulmin në Kapitol më 6 janar 2021. Në prag të zgjedhjeve të 2024-ës, Cheney madje deklaroi mbështetjen e tij për Kamala Harris, duke demonstruar distancimin e tij të plotë nga krahu i ri i Partisë Republikane të udhëhequr nga Trump.
