Të dhënat më të fundit të Institutit të Statistikave (INSTAT) zbulojnë se rreth 461 mijë shqiptarë jetojnë në kufirin e rrezikut për t’u konsideruar të varfër, duke e vendosur sfidën ekonomike të vendit sërish në qendër të vëmendjes.
Rreziku i Varfërisë dhe Rritja e Minimumit Jetik
Sipas INSTAT, treguesi i rrezikut për të qenë i varfër në vitin 2024 është 19.2%, duke shënuar një rënie modeste prej 0.6 pikë përqindje krahasuar me vitin 2023. Megjithatë, kostoja e jetesës ka çuar në një rritje të ndjeshme të asaj që konsiderohet “minimum jetik”:
- Kufiri i Rrezikut për Varfëri: Për një person, ky kufi është vlerësuar me 324,336 lekë në vit për vitin 2024, në krahasim me 262,325 lekë në vitin 2023.
- Minimumi Mujor: Për të mos u konsideruar i varfër, një individ duhet të fitojë minimalisht 27,000 lekë në muaj (rreth 270 dollarë), një rritje e konsiderueshme nga afro 22,000 lekë në muaj që ishte ky tregues në vitin 2023.
Roli Thelbësor i Përfitimeve Sociale dhe Pensioneve
Raporti i INSTAT nxjerr në pah rolin jetik që luajnë përfitimet sociale, veçanërisht pensionet e pleqërisë dhe ato familjare, në frenimin e varfërisë.
Instituti vlerëson se, nëse të gjitha përfitimet sociale (përfshirë pensionet) do të përjashtoheshin nga të ardhurat e disponueshme familjare, përqindja e popullsisë në rrezik për t’u varfëruar do të dyfishohej në mënyrë drastike:
“Në vitin 2024, 36.7% e popullsisë do të vlerësohej në rrezik për të qenë të varfër, nëse tek të ardhurat e disponueshme do të përjashtoheshin të gjitha përfitimet sociale…”
Ky fakt thekson varësinë e një pjese të madhe të popullsisë nga mbështetja shtetërore për të mbajtur kokën mbi ujë.
Dallimi Varfëri-Fëmijë dhe Të Ardhurat Mesatare
Të dhënat tregojnë gjithashtu një dallim të qartë demografik:
- Përqindja e individëve në rrezik varfërie është më e ulët në familjet pa fëmijë në varësi, krahasuar me familjet që kanë fëmijë.
Në fund, raporti bën të ditur se, bazuar në përgjigjet e 6,942 familjeve të anketuara, të ardhurat mesatare për frymë në Shqipëri janë 51,122 lekë në muaj, ose 613,464 lekë në vit. Megjithatë, kjo mesatare nuk zbut rrezikun e lartë të varfërisë me të cilin përballen gati një e pesta e qytetarëve shqiptarë.