Një sistem i shumëdiskutuar dhe i vonuar i sigurisë kufitare të Bashkimit Evropian, i quajtur Sistemi i Hyrje-Daljeve (EES), do të fillojë zbatimin e tij gradualisht duke nisur nga dita e diel. Ky sistem, i cili do të regjistrojë të dhënat biometrike të udhëtarëve, ka vënë në gatishmëri aeroportet dhe pikat kufitare të Europës për shkak të shqetësimeve për krijimin e radhëve dhe vonesave të gjata.
Çfarë Bën Sistemi EES?
EES është një shtyllë dixhitale e menaxhimit të kufijve, që do të zëvendësojë vulosjen manuale të pasaportave.
-
Regjistrimi Biometrik: Operatorët do të fillojnë regjistrimin e fotografive biometrike dhe gjurmëve të gishtave të shtetasve të vendeve jashtë BE-së (përfshirë Shqipërinë) që hyjnë ose dalin nga zona Shengen.
-
Qëllimi: Ky sistem do t’u mundësojë autoriteteve të kontrollojnë automatikisht statusin e emigracionit dhe të identifikojnë me lehtësi personat që qëndrojnë më shumë se lejohet në territorin e BE-së (p.sh., 90 ditë brenda 180 ditëve).
-
Deklarata e BE-së: Komisioneri i BE-së, Magnus Brunner, e cilësoi si thelbësor: “Ne do të dimë se kush hyn në BE, kur dhe ku. Ky është shtyllë dixhitale e qasjes sonë të re ndaj menaxhimit të kufijve.”
Ndikimi Për Udhëtarët Shqiptarë dhe Vonesat
Ky sistem pritet të sjellë vonesa të veçanta për shtetasit shqiptarë që udhëtojnë me BE-në, sidomos në kufijtë tokësorë.
-
Verifikimi Biometrik: Për dallim nga kontrollet aktuale që shpesh kryhen brenda automjeteve, skema e re kërkon që udhëtarët të ndalojnë në zona të posaçme dhe të dalin nga makina për të kryer verifikimin, një proces që vlerësohet se zgjat rreth dy minuta për person.
-
Radhët: Frika kryesore është se gjatë regjistrimit të parë të të dhënave biometrike, procesi do të zgjasë më shumë, duke krijuar radhë të gjata, veçanërisht gjatë verës së ardhshme.
Zbatimi Gradual Dhe Përgatitjet
Sistemi EES, i miratuar që në vitin 2017, është shtyrë disa herë për shkak të problemeve me infrastrukturën kompjuterike.
-
Afati i Plotë: Vendet anëtare vendosën që procesi të implementohet gradualisht gjatë një periudhe gjashtëmujore, duke e bërë sistemin plotësisht funksional më 10 prill 2026.
-
Pikat e Nisjes: Fillimisht, secili vend do ta aplikojë në pika të kufizuara. Për shembull, Gjermania do ta nisë këtë të diel në Aeroportin e Düsseldorf-it, përpara se të zgjerohet në Frankfurt dhe Munich. Holanda do ta nisë në porte dhe më pas në Aeroportin Schiphol.
-
Përjashtimet: Kontrolli EES nuk do të zbatohet për personat që kanë leje qëndrimi ose viza afatgjata të BE-së.
Edhe Mbretëria e Bashkuar, si një vend me fluks të madh pasagjerësh drejt BE-së (përmes Eurotunnel dhe Dover), ka marrë masa duke siguruar hapësira të mëdha pritjeje për të menaxhuar radhët e pritshme të automjeteve. Operatorët e transportit e përshëndetën zbatimin e shkallëzuar si mënyrën më të mirë për të “hequr defektet” e sistemit para funksionimit të plotë.