Një nga figurat më të njohura të opozitës në Çad, Succès Masra, është dënuar me 20 vite burg nga gjykata e N’Djamena-s, pas disa muajsh në paraburgim. Dënimi i tij ka shkaktuar reagime të ashpra brenda dhe jashtë vendit, ndërsa opozita e quan procesin “politik dhe të fabrikuar”.
Arrestimi pas zgjedhjeve të tensionuara
Masra, i cili është kryetar i partisë Les Transformateurs (Transformuesit), u arrestua më 16 maj 2025, pak ditë pas zhvillimit të zgjedhjeve presidenciale në Çad — zgjedhje që u fituan nga Mahamat Idriss Déby, djali i ish-presidentit të ndjerë Idriss Déby Itno.
Opozita e drejtuar nga Masra kishte akuzuar pushtetin për manipulime të gjera zgjedhore, ndërsa protesta të shumta shpërthyen në kryeqytet dhe në rajonet jugore të vendit. Gjatë përplasjes midis mbështetësve të opozitës dhe forcave të sigurisë, humbën jetën të paktën 42 persona, ndërsa dhjetëra të tjerë u plagosën.
Autoritetet qeveritare fajësuan Masra për “nxitje të dhunës dhe destabilizim të rendit publik”, duke e arrestuar menjëherë pas protestave.
Dënimi dhe akuzat e ngritura
Sipas vendimit të shpallur më 9 gusht 2025, gjykata e N’Djamena-s e shpalli Masrën fajtor për “nxitje të urrejtjes”, “minim të autoritetit shtetëror” dhe “nxitje të trazirave”. Ai u dënua me 20 vite burgim dhe me një gjobë prej 1 miliard frangash CFA (rreth 1.5 milionë euro).
Gjatë procesit gjyqësor, Masra mohoi çdo akuzë, duke e cilësuar çështjen si një “akt politik për të shuar zërin e opozitës”. Ai refuzoi të pranojë fajësinë dhe deklaroi se “Çadi nuk mund të ndërtojë demokraci duke burgosur ata që kërkojnë drejtësi dhe transparencë.”
Reagimet ndërkombëtare dhe të opozitës
Dënimi i Masrës është dënuar ashpër nga organizata ndërkombëtare të të drejtave të njeriut. Amnesty International dhe Human Rights Watch kanë kërkuar lirimin e menjëhershëm të tij, duke e cilësuar procesin si “të manipuluar dhe të motivuar politikisht”.
Ndërkohë, në Çad, mbështetësit e tij kanë organizuar protesta të reja, duke kërkuar rishikimin e vendimit. Sipas tyre, dënimi i Masrës është pjesë e një strategjie të qeverisë për të eliminuar çdo zë kundërshtues përpara zgjedhjeve të ardhshme parlamentare.
Kush është Succès Masra?
Succès Masra është një ekonomist i formuar në Francë, që u kthye në Çad pas vdekjes së diktatorit Idriss Déby për të ndërtuar një alternativë politike demokratike. Ai u bë i njohur për qasjen e tij moderne dhe për përpjekjet për të sjellë reforma në një vend të dominuar nga një regjim ushtarak prej më shumë se tre dekadash.
Masra ka qenë shpesh kritik ndaj ndikimit të huaj në Çad dhe ndaj kontrollit të pasardhësve të familjes Déby mbi institucionet shtetërore.
🕊️ Analistët ndërkombëtarë e shohin dënimin e Masrës si një sinjal të qartë se Çadi po kthehet drejt autoritarizmit, pavarësisht premtimeve të qeverisë për tranzicion demokratik pas vdekjes së Idriss Déby.
Deri më tani, autoritetet nuk kanë dhënë asnjë shenjë se mund të shqyrtojnë apelimin ose një mundësi faljeje presidenciale.