Pas tërmetit të fuqishëm të vitit 2019, qeveria shqiptare po rikthehet me një projektligj të ri që e bën sigurimin e banesave nga tërmetet të detyrueshëm për të gjithë qytetarët. Drafti, i hedhur për konsultim publik nga Ministria e Financave, parashikon një skemë krejtësisht të ndryshme nga versionet e mëparshme.
Si do të funksionojë skema e re?
Modeli i ri parashikon krijimin e një Fondi për Tërmetet, i cili do të jetë një shoqëri aksionare shtetërore. Ky fond do të ketë rol qendror në mbledhjen e primeve të sigurimit dhe pagesën e dëmshpërblimeve për dëmet strukturore të shkaktuara nga tërmetet.
- Përfituesit dhe Pagesat: Sigurimi do të jetë i detyrueshëm për të gjitha banesat, përfshirë ato në proces legalizimi apo me qira sociale. Për shtresat në nevojë, primet do të mbulohen nga buxheti i shtetit, ndërsa bashkitë do të paguajnë për kategoritë përkatëse.
- Penalizimet: Projektligji parashikon masa të rrepta për ata që nuk paguajnë. Sipas nenit 33, subjekteve që nuk lidhin kontratë sigurimi u hiqet e drejta e aksesit në shërbime publike si Kadastra, QKB dhe platforma e-Albania.
- Mbulimi i dëmeve: Kontrata e sigurimit do të mbulojë vetëm dëmet strukturore të shkaktuara nga tërmetet, duke përjashtuar dëmet në mobilim, pajisje dhe elementë të tjerë të brendshëm.
- Afatet dhe Vlera: Kontrata do të rinovohet çdo vit dhe nuk do të transferohet automatikisht në rast të kalimit të pronësisë. Vlera maksimale e mbulimit dhe prima e sigurimit do të përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave, bazuar në faktorë si madhësia e banesës dhe rreziku sizmik i zonës.
Ky projektligj, i hartuar me mbështetjen e Bankës Botërore, synon të krijojë një mekanizëm financiar të qëndrueshëm për menaxhimin e rreziqeve nga fatkeqësitë natyrore. Sidoqoftë, ky draft ka ngjallur polemika, pasi sipas disa kritikëve, penalitetet e parashikuara mund të jenë në kundërshtim me të drejtat kushtetuese të qytetarëve për të marrë shërbime publike.