Departamenti Amerikan i Shtetit ka marrë një vendim drastik, duke nisur procesin e shkarkimit të mbi 1,300 punonjësve nga radhët e tij – një nga spastrimet më të mëdha administrative të viteve të fundit në këtë institucion.
Lajmi është konfirmuar nga një zyrtar i lartë i Departamentit, i cili në kushte anonimiteti ka deklaruar për agjencinë Associated Press se 1,107 punonjës civilë dhe 246 diplomatë, të gjithë me poste brenda territorit të Shteteve të Bashkuara, po marrin njoftimet zyrtare për përfundimin e kontratave të tyre.
Sipas burimeve, kjo lëvizje është pjesë e një fushate të brendshme reformimi dhe pastrimi, që sipas interpretimit të disa analistëve lidhet me përpjekjet e administratës së re për të çliruar Departamentin nga ndikime ideologjike dhe struktura të dyshuara si të kapura politikisht. Konkretisht, disa burime politike në Washington kanë përmendur si arsye kryesore “paaftësinë në detyrë”, “shkeljen e parimeve etike të shërbimit diplomatik”, apo edhe “bashkëpunimin me rrjete joformale me ndikim të njëanshëm ideologjik”.
Protesta e përjashtuarve – në skenë del Yuri Kim
Një ngjarje që ka shtuar edhe më shumë polemikat është protesta e zhvilluar nga disa prej punonjësve të shkarkuar, të cilët kanë akuzuar drejtuesit e rinj për “gjueti shtrigash” dhe spastrime me prapavijë politike. Në mesin e protestuesve është vërejtur edhe një figurë e njohur për opinionin shqiptar: ish-ambasadorja e SHBA-së në Tiranë, Yuri Kim.
Në pamjet e publikuara nga Reuters, Yuri Kim shihet e pranishme në protestë, ndërsa mban një qëndrim kritik ndaj masave të marra. Pjesëmarrja e saj ka ngjallur reagime të ndryshme, veçanërisht në qarqet shqiptare, ku figura e saj ka qenë shpesh objekt diskutimesh për shkak të rolit aktiv gjatë misionit diplomatik në Shqipëri.
Dyshime për lidhje me fondacione dhe rrjete ideologjike
Një pjesë e punonjësve të larguar, sipas komenteve të qarkulluara në media dhe rrjete sociale, janë akuzuar nga grupime të caktuara se kanë pasur lidhje të afërta me fondacione ndërkombëtare si ai i George Soros, i cilësuar nga kritika konservatore si një figurë me ndikim disproporcional në politikën e jashtme amerikane përmes mbështetjes së rrjeteve të aktivizmit liberal.
Për momentin, Departamenti i Shtetit nuk ka dhënë një deklaratë zyrtare të detajuar mbi kriteret e përdorura për shkarkimet, por pritet që në ditët në vijim të publikohet një raport përfundimtar që do të përmbledhë arsyetimin ligjor dhe etik të ndërhyrjes administrative.
Vendimi i befasishëm ka shkaktuar debat të gjerë në qarqet diplomatike, duke rihapur diskutimin për politizimin e trupës diplomatike, kontrollin mbi politikat e jashtme dhe nevojën për transparencë në strukturat shtetërore amerikane. Nëse ky është fillimi i një reforme të thellë apo një valë spastrimi politik, mbetet për t’u parë në zhvillimet që do të pasojnë.