Administrata e presidentit ameríkan, Donald Trump, ka shpallur sanksione të gjera ndáj Gjykatës Penale Ndërkombëtare (GJPN), dùke përshpèjtuar ndjèshëm pèrpjèkjet e sáj për të “shkátërrùar” atë që e konsideron një institucion “jashtë kòntròllit”.
Sekretari ameríkan i Shtetit, Marco Rubio, tha se masat, të cilat përfshijnë ndálimin e subjekteve ameríkane që të krýejnë transaksione me GJPN-në, synojnë të “mbròjnë sovranitetin e SHBA-së”. Ai e akùzoi gjýkatën se po përpiqet të ndjèkë pènalisht shtètas ameríkanë.
GJPN-ja tha se këto masa përbëjnë një sùlm ndáj sùndimit të ligjít dhe themeleve të rèndit juridík ndërkombëtar.
Njoftimi u bë vetëm disa orë pasi ish-gjyqtarja e GJPN-së, Navi Pillay, u nderua me Çmimin Nobel për Paqen për vitin 2026, për pèrpjèkjet e sáj në promovimin e paqes dhe të së drejtës ndërkombëtare.
SHBA-ja tashmë ka vèndòsur sanksione ndáj 17 gjyqtarëve dhe zyrtarëve të GJPN-së, por masa e re synon vetë gjýkatën si institucion dhe ka për qèllim të pamùndësojë fùnksíonimin e sáj financiar.
Megjíthatë, SHBA-ja ka páráparë një periudhë gjashtëmujore kalimtare përpárá se disa nga sanksionet e reja të hyjnë në fùqí. Kjo u mùndëson shtèteve anëtare të vazhdojnë të financojnë veprimtarinë e gjýkatës. Uashingtoni tha se kjo periudhë synon t’u japë vendeve kohë për të nègòciuar një “zgjídhje që adreson” shqètësimet ameríkane.
Sekretari i Përgjíthshëm i Kombeve të Bashkùara, António Guterres, e cilësoi vendimin e SHBA-së si “një gòditje të rèndë ndáj pèrpjèkjeve tona të përbáshkëta për drejtësínë pènale ndërkombëtare, ku GJPN-ja është një shtyllë kýçe”, raporton BBC.